Kooperatifçilik için bilgi, deneyim ve kaynaklar. 0 533 923 65 69
Danışmanlık
Basılı kitapKooperatifler İçin Vergi ve Muhasebe Rehberi kitap kapağı

Kapak görseli 2. baskıya; içindekiler 3. baskıya aittir.

Vergi ve muhasebe

Kooperatifler İçin Vergi ve Muhasebe Rehberi

Yusuf Üstün · Burak Çelik · Çağdaş Aslan

İçindekiler: 3. Baskı · Ankara, 2025

Kooperatiflerin vergilendirilmesi ve muhasebeleştirilmesine odaklanan; uygulama örnekleri, monografiler ve ilgili mevzuatı bir araya getiren rehber.

İçindekilerde arayın

3. Baskı · Ankara, 2025 · 379 başlık

Dosyayı indir (DOCX)

Numaralar basılı kitaptaki sayfaları gösterir. Burada bölüm başlıkları yer alır; kitabın tam metni yayımlanmamaktadır.

ARADIĞINIZ BÖLÜM

Örnek İşlem 70: Kesin maliyet bedeli üzerinden konutların ortaklara tahsisi ve mülkiyetlerin devri

Basılı kitap · sayfa 396

İkinci Bölüm KOOPERATİF İŞLEMLERİNİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ297
1. Kooperatiflerde Muhasebenin Gereği297
2. Kooperatiflerde Kuruluş Kayıtları299
2.1. Kuruluş İşlemlerinin ve Sermaye Taahhüdünün Muhasebeleştirilmesi299
Örnek İşlem 2: Kuruluşta sermayenin taahhüt edilmesi300
Örnek İşlem 3: Sermayenin peşin kısmının ödenmesi300
Örnek İşlem 4: Kuruluş giderlerinin karşılanması301
Örnek İşlem 5: Sermaye taahhütlerinin tamamlanması302
2.2. Sermaye Taahhüdünün 1/4’ünün Bloke Edilmesi302
Örnek İşlem 6: Sermaye taahhüdünün bloke edilmesi302
Örnek İşlem 7: Bloke sermayenin serbest bırakılması303
Örnek İşlem 8: Bloke sermayenin başka hesaba aktarılması303
2.3. Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri303
Örnek İşlem 9: Kuruluş masraflarının ödenmesi304
2.3.1. Kuruluş ve Örgütlenme Giderlerinin İlgili Gider Hesaplarına Aktarılması304
Örnek İşlem 10: Kuruluş masraflarının intikal ettirilmesi305
2.3.2. Kuruluş ve Örgütlenme Giderlerinin Aktifleştirilerek İtfa Edilmesi305
Örnek İşlem 11: Kuruluş masraflarının 5 yılda itfası305
2.4. Ortakların Taahhüt ve Ödemelerinin Muhasebeleştirilmesi306
Örnek İşlem 12: Arsa ve inşaat ödemelerinin muhasebeleştirilmesi311
Örnek İşlem 13: Genel gider katılım payının muhasebeleştirilmesi315
Örnek İşlem 14: Taşıyıcılar kooperatiflerinde cari dönem kayıtlarının ayrıntılı takip edilmesi gerektiğinde genel gider katılım payının muhasebeleştirilmesi316
Örnek İşlem 15: Yapı kooperatiflerinde cari dönem kayıtlarının ayrıntılı takip edilmesi gerektiğinde genel gider katılım payının muhasebeleştirilmesi317
2.5. Kooperatife Yeni Ortak Alınması319
Örnek İşlem 16: Yeni giren ortağın sermaye kaydı321
Örnek İşlem 17: Kooperatife sonradan giren ortaktan fark alınması321
2.6. Ödenen veya Tahakkuk Eden Gecikme Zamları322
Örnek İşlem 18: Gecikme cezası tahakkuku (1)323
Örnek İşlem 19: Gecikme cezası tahakkuku (2)323
2.7. Ortaklık Sermayesinin Ayni Varlık Olarak Alınması326
Örnek İşlem 20: Ayni sermayeyle ortak olunması326
Örnek İşlem 21: Ortaklık payı taahhüdünden daha kıymetli ayni varlığın sermaye olarak getirilmesi327
2.8. Ortakların Sermayelerini (Paylarını) Artırmaları328
Örnek İşlem 22: İlave sermaye taahhüt edilmesi328
Örnek İşlem 23: Ortaklık payının değerinin artırılmasından sonra yeni pay değerine göre sermaye artırılması329
2.9. Yabancı Parayla Yapılan Ödemelerin Muhasebeleştirilmesi329
Örnek İşlem 24: Ortak aidatlarının dövizle yatırılması331
2.10. Ortakların Kooperatiften Ayrılması333
Örnek İşlem 25: Borcu Olmayan Ortağın Ayrılışı335
Örnek İşlem 26: Borcundan dolayı ihraç edilen ortağa yapılan ödemeler335
Örnek İşlem 27: Çıkan ortağın sermaye payı ve diğer ödemelerinin iadesinin sonraya bırakılması336
Örnek İşlem 28: İstifa eden ve aynı zamanda borcu olan ortağa yapılan ödemeler336
Örnek İşlem 29: Ortaklık devir işlemlerinin muhasebeleştirilmesi337
Örnek İşlem 30: Ortaklık payının devralınması karşılığında kooperatife yapılan bağış338
2.11. Ayrılan Ortakların Alacaklarında Zamanaşımı339
Örnek İşlem 31: Ölen ortağın alacaklarının zamanaşımına uğraması339
Örnek İşlem 32: Ayrılan ortağın alacaklarında zamanaşımı339
2.12. Kooperatif Personeli, Yönetim ve Denetim Kurulu Üyelerinin Ücretleri ile Huzur Hakları340
2.12.1. Kooperatif Personeli ile Yönetim ve Denetim Kurulu Üyelerinin Ücretleri ile Vergi, Prim Gibi Kesintilerin Muhasebeleştirilmesi342
Örnek İşlem 33: Personele verilen aylık ücretin tahakkuku342
Örnek İşlem 34: Personele verilen aylık ücretin muhasebeleştirilmesi343
Örnek İşlem 35: Yönetim kurulu üyelerine verilen aylık ücretin muhasebeleştirilmesi345
2.13. Kiralama İşlemleri346
2.13.1. Kira Giderleri346
Örnek İşlem 36: Kooperatif tarafından binek oto kiralaması347
Örnek İşlem 37: Bir KDV mükellefinden kiralama işlemi yapılması348
Örnek İşlem 38: KDV mükellefi olmayan birisinden kiralama işlemi yapılması348
2.13.2. Kira Gelirleri349
Örnek İşlem 39: Kooperatifin taşınmazını kiraya vermesi350
3. Kooperatif Üst Birliklerine (Kuruluşlarına) Özgü İşlemler350
3.1. Kooperatifin Üst Birliğe Üye Olması350
Örnek İşlem 40: Kooperatifin üst birliğe üye olması351
4. Çeşitli Kooperatiflere İlişkin Özellikli Muhasebe Kayıtları351
4.1. Tüketim Kooperatifleri351
Örnek İşlem 41: Ortaklara mal satışı352
Örnek İşlem 42: Ortağa yapılan mal satışının iadesi352
Örnek İşlem 43: Anlaşmalı kart kullandırılması353
4.2. Tarım Kredi Kooperatifleri353
4.2.1. Ortaklara Mal Satışı354
Örnek İşlem 44: Tarım kredi kooperatifinde ortağa mal satışı354
4.2.2. Nakdi Kredi Kullandırılması355
Örnek İşlem 45: Nakdi kredi kullandırılması355
Örnek İşlem 46: Nakdi olarak kullandırılan kredinin ödenmemesi356
4.2.3. Ortaklardan Mal Alışı356
Örnek İşlem 47: Ortağın ürününün satın alınması356
Örnek İşlem 48: Tarım kredi kooperatifinde dönem kârından risturn dışında kalan kısmın merkez birliği emrine gönderilmesi357
4.3. Yapı Kooperatifleri358
4.3.1. Ortak Aidatlarının Muhasebeleştirilmesi359
Örnek İşlem 49: Yapı kooperatiflerinde ortağın aidat ödemesi360
4.3.2. Arsa Alımının Muhasebeleştirilmesi360
Örnek İşlem 50: Konut İnşaatları İçin Arsa Alımı (150-İlk Madde ve Malzeme Hesabı ile kayıt)364
Örnek İşlem 51: Konut İnşaatları İçin Arsa Alımı (250-Arazi ve Arsalar Hesabı ile kayıt)365
4.3.3. Konutların Yaptırılması ve Giderlerin Muhasebeleştirilmesi366
4.3.3.1. İnşaatların Yaptırılmasında Emanet Yöntemi367
Örnek İşlem 52: Emanet yönteminde malzeme alımı369
Örnek İşlem 53: Alınan malzemelerin maliyet hesaplarına aktarılması369
Örnek İşlem 54: İnşaatın emanet yöntemi ile yaptırılması halinde muhasebeleştirilme370
4.3.3.2. İnşaatın İhale Usulü ile Yaptırılması Halinde Muhasebeleştirilme371
Örnek İşlem 55: İnşaatın ihale yöntemiyle yaptırılması halinde muhasebeleştirilme373
Örnek İşlem 56: İnşaatın ihale yöntemiyle yaptırılması halinde muhasebeleştirilme374
4.3.4. Yapı Kooperatiflerinde Genel Üretim Giderleri375
Örnek İşlem 57: Genel üretim giderlerinin inşaat maliyetlerine yansıtılması376
Örnek İşlem 58: Müteahhide hakediş ödemeleri376
4.3.5. Konutların/İşyerlerinin Yükleniciden Teslim Alınması377
Örnek İşlem 59: Geçici kabul işleminin muhasebeleştirilmesi378
Örnek İşlem 60: Kesin kabul işleminin muhasebeleştirilmesi378
4.3.6. Şerefiye Paylarının Belirlenmesi379
4.3.6.1. Şerefiye Paylarının İnşaat Bitiminde Belirlenmesi380
Örnek İşlem 61: Şerefiye tespit tablosu hazırlanması ve muhasebeleştirilmesi381
4.3.6.2. Şerefiye Paylarının Önceden Belirlenmesi383
4.3.7. Geçici ve Kesin Maliyetlerin Belirlenmesi ve Muhasebeleştirilmesi383
Örnek İşlem 62: Genel üretim giderlerinin dağıtım anahtarı kullanılarak ilgili hesaplara dağılımı383
4.3.7.1. Geçici Maliyetler387
Örnek İşlem 63: Geçici kabulün yapılıp konutların/işyerlerinin ortaklara teslim edilmesi durumunda yapılacak olan muhasebe kayıtları387
4.3.7.2. Kesin Maliyetler388
Örnek İşlem 64: Emanet yöntemi inşaat yapımında geçici ve kesin maliyetlerin muhasebeleştirilmesi388
Örnek İşlem 65: Kesin maliyetlerin ve şerefiyenin muhasebeleştirilmesi389
Örnek İşlem 66: Geçici maliyetlerin tespitinden sonra yapılan masrafların muhasebeleştirilmesi390
Örnek İşlem 67: İhale yöntemiyle inşaat yapımında geçici ve kesin maliyetlerin muhasebeleştirilmesi391
4.3.8. Konutların/İşyerlerinin Ortaklara Dağıtımı393
Örnek İşlem 68: Konutların/işyerlerinin ortaklara maliyet bedeli üzerinden devri394
Örnek İşlem 69: Ferdileşme işleminin muhasebeleştirilmesi395
Örnek İşlem 70: Kesin maliyet bedeli üzerinden konutların ortaklara tahsisi ve mülkiyetlerin devri396
Örnek İşlem 71: Kooperatif her bir ortağı adına kredi kullansaydı konutların tesliminin muhasebeleştirilmesi397
4.4. Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri398
4.4.1. ESKKK’ların Risk Kategorileri398
4.4.2. ESKKK Kefaletiyle Kullandırılan Kredilerden Yapılan Kesintiler400
4.4.3. ESKKK’lar Tarafından Kullanılan Hesap Planı400
4.4.4. ESKKK’lar Tarafından Kullanılan Hesap Planındaki Bazı Hesapların İşleyişi409
4.4.4.1. “102-Bankalar Hesabı”409
4.4.4.2. “108-Diğer Hazır Değerler Hesabı”410
4.4.4.3. “120-Alıcılar Hesabı”411
4.4.4.4. “331-Ortaklara Borçlar Hesabı”411
4.4.4.5. “369-Ödenecek Diğer Yükümlülükler Hesabı”412
4.4.4.6. 500-Sermaye Hesabı412
4.4.4.7. “549-Özel Fonlar Hesabı”412
4.4.4.8. “642-Faiz Gelirleri Hesabı”413
4.4.4.9. “910… – 911… Nazım Hesaplar”413
4.4.5. ESKKK’larda Uygulanan Bazı Muhasebe Kayıtları413
Örnek İşlem 72: ESKKK kefaletiyle kredi kullanılması413
Örnek İşlem 73: ESKKK kefaletiyle kullanılan kredinin bir taksidinin tam olarak ödenmesi414
Örnek İşlem 74: Vadesinde ödenmeyen kredi taksidinin bankadaki hesaplardan ödenmesi415
Örnek İşlem 75: Kanuni takibe intikal eden kredi taksidinin ödenmesi415
Örnek İşlem 76: Kredi taksidinin ödenmesinin kooperatife kredi kartı ile yapılması (1)416
Örnek İşlem 77: Gecikmiş kredi taksidi ödemesinin kooperatife kredi kartı ile yapılması (2)417
Örnek İşlem 78: Kooperatifin bankadaki hesabına faiz tahakkuk ettirilmesi ve tahsili418
Örnek İşlem 79: Kooperatifin faiz gelirlerinin fonlara aktarılması418
Örnek İşlem 80: Risk fonu hesabına tahakkuk ettirilen faizin üst birlik hesaplarına aktarılması419
Örnek İşlem 81: Kooperatifin elde ettiği faiz gelirinden vergi kesintisi yapılması419
4.5. Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifleri420
4.5.1. Ortağın Kooperatiften Ayrı Bir Taşımacılık İşi Yapması Halinde Muhasebeleştirme421
Örnek İşlem 82: Kooperatif adına taşımacılık işini yapan ortağın, düzenlemiş olduğu faturayı kooperatife yansıtması421
4.5.2. Kooperatifin Taşıma İşi İhalesini Alması Halinde Muhasebeleştirme422
Örnek İşlem 83: Kooperatifin, taşımacılık ihalesini aldığı firmaya fatura düzenlemesi422
Örnek İşlem 84: Kooperatifin taşımacılık ihalesini aldığı firmanın düzenlenen fatura karşılığı kooperatife ödeme yapması ve kooperatif ortaklarına yansıtılması422
4.5.3. Kooperatifin Ortaklarına Aidat Tahakkuk Ettirilmesi423
Örnek İşlem 85: MTK ortağı ortaklardan alınan aidatların muhasebeleştirilmesi423
Örnek İşlem 86: Aidat artışı424
Örnek İşlem 87: Trafik kazasında hayatını kaybeden ortağın ailesine maddi yardım424
4.6. Tarım Satış Kooperatifleri425
Örnek İşlem 88: Tarım satış kooperatif ve birlikleri arasındaki para ve mal alış verişi426
4.7. Sigorta Kooperatifleri427
Örnek İşlem 89: Sigorta işlemleri429
Örnek İşlem 90: Sigortacılık Faaliyeti Dışındaki işlemler430
5. Kooperatiflerde Kâr ve Zararın Dağıtımı431
5.1. Kooperatiflerde Gelir Gider Farkı Kavramı431
5.2. Kooperatiflerde Kârın (Olumlu Gelir-Gider Farkının) Dağıtımı432
5.3. Kurumlar Vergisi Muafiyetini Taşıyan Kooperatiflerde Kârın Dağıtımı432
Örnek İşlem 91: Esnaf Muafiyeti Kapsamında Gerçekleştirilen Faaliyet433
5.3.1. Dönemsonu Kârından Sadece Zorunlu Kesintilerin Ayrılması435
Örnek İşlem 92: Ortaklarla yapılan işlemlerin risturn olarak dağıtılmasında hesaplama435
5.3.2. Dönemsonu Kârından Zorunlu Kesintilerle Birlikte İsteğe Bağlı Kesintilerin de Ayrılması436
Örnek İşlem 93: Dönemsonu Kârından Zorunlu Kesintilerle Birlikte İsteğe Bağlı Kesintilerin de Ayrılması436
5.4. Kurumlar Vergisi Muafiyetini Kaybetmiş Kooperatiflerde Kârın Dağıtımı437
Örnek İşlem 94: Ortaklık içi işlemlerden doğan risturn dağıtılması438
5.5. Risturn’un Ortaklara Dağıtımı İşlemleri440
Örnek İşlem 95: Risturn’un ortaklara dağıtımı440
5.6. Kooperatiflerde Zararın (Olumsuz Gelir-Gider Farkının) Dağıtımı441
Örnek İşlem 96: Yedek akçelerin zararı karşılamaya yeterli olması441
Örnek İşlem 97: Yedek akçelerin zararı karşılamaya yeterli olmaması442
Örnek İşlem 98: Ek ödemelerin ortaklardan tahsil edilmesi durumunda yapılacak kayıt442
6. Kooperatiflerde Tasfiye İşlemleri442
6.1. Tasfiye Sonrası Varlıkların Paylaştırılması443
6.2. Tasfiye Sonu İşlemleri443
Örnek İşlem 99: Tasfiye sonucunda elde edilen net karın ortaklara dağıtılması halinde yapılacak olan muhasebe kaydı443
7. Kooperatiflerde Enflasyon Düzeltmesi444
7.1. Enflasyon Muhasebesi Kayıtları446
8. Konut Yapı Kooperatiflerine İlişkin Monografi Örneği448
Örnek İşlem 100: Konut Yapı Kooperatiflerine İlişkin Kurgusal Bir Monografi449

Bu başlığın sizin durumunuza nasıl uygulanacağını mı merak ediyorsunuz?

Konunuz için ofisimize başvurun